Hoe kan ik mijn spreekangst overwinnen?

22 oktober 2018, door Robert de Vries

Je spieren spannen zich aan, het zweet breekt je uit en plotsklaps voel je misselijkheid opkomen… En dat elke keer vlak voor een presentatie. Dat kan geen toeval zijn! Dit fenomeen staat ook wel bekend als de Fight or Flight Response of in goed Nederlands als plankenkoorts.

Het kan ieder van ons overkomen als we moeten spreken voor een groep. En ja: het overkomt zelfs iconische persoonlijkheden en professionele sprekers. Gelukkig zijn er een aantal effectieve manieren om jouw spreekangst te overwinnen.

Bereid je goed voor

Spreekangst komt onder andere voort uit de angst om in de ogen van anderen iets fout te doen. De kans daarop verkleint naarmate jij je presentatie beter voorbereid. Zorg ervoor dat je de inleiding tot in de puntjes beheerst en bereid technische zaken zoals de microfoon en PowerPoint goed voor. Zo kan er een stuk minder misgaan en stap je met een zekerder gevoel het podium op.

Let op je ademhaling

Je ademhaling heeft een belangrijke invloed op je bewustzijn en daarmee ook op de spanning die je ervaart voor een presentatie. Er zijn verschillende ademhalingstechnieken die je helpen om lichaam en geest te ontspannen. Ze laten de hoeveelheid stresshormoon afnemen en maken je stem vaster. Zo sla je twee vliegen in één klap en gaat je hart minder snel tekeer als je begint met je lezing.

Omarm de spanning

Je voorbereiding en ademhalingsoefeningen kunnen nog zo perfect zijn: de spanning helemaal wegnemen doen ze nooit. Angst is voor veel mensen nu eenmaal onlosmakelijk verbonden met beoordeling door een grote groep mensen. Het is juist de innerlijke weerstand die de angst zo onprettig maakt. Vecht er daarom niet tegen maar omarm hem. Zie het als een noodzakelijk hulpmiddel dat je scherper maakt en helpt om optimaal te presteren.

Kies een positieve mindset

Het zit nu eenmaal in de menselijke psyche om negatieve scenario’s meermaals te overdenken. Wat als het publiek zich ergert aan jouw manier van spreken? Vinden ze de inhoud van jouw lezing wel interessant? En zien ze jou überhaupt als autoriteit over het onderwerp? Belangrijk is om irreële twijfels aan de kant te schuiven en van het positieve uit te gaan. Je wilt een negatieve self-fulfilling prophecy immers voorkomen.

Zoek de verbinding

Voortvloeiend uit onze neiging om (irreële) gevaren te overdenken, komt ook de neiging om bevestiging te zoeken voor deze gedachten. Zo kijken mensen met spreekangst onbewust vaak met extra aandacht naar verveelde toehoorders in de zaal. Beter is het om juist oogcontact te zoeken met de mensen die wél met belangstelling luisteren. Dit sterkt je in de overtuiging dat de presentatie goed gaat en helpt je zo om de spreekangst weg te nemen.

Richt je op de boodschap

Hoewel spreekangst vervelende zaken als jouw knikkende knieën, verveelde toehoorders en spelfout in de PowerPoint-presentatie misschien uitvergroot, zijn dit in het grotere geheel slechts kleine details. De zaken waar jij je zelf druk om maakt, vallen de meeste mensen in het publiek niet eens op. Zij komen immers omdat ze nieuwsgierig zijn naar jouw boodschap. Richt je volle aandacht daarom op het zo goed mogelijk overbrengen hiervan. Slaag je daarin? Dan zul je merken dat je spreekangst ineens zienderogen afneemt. Succes!