Info & boekingen

Artificial Intelligence: superster van de toekomst

25 juni 2019, door Manon Boodt

Artificial Intelligence (AI) is een veelbesproken onderwerp. Is het geen lofzang op de enorme mogelijkheden van intelligente algoritmes, dan klinkt er wel kritiek op de veronderstelde risico’s en beperkingen.

Een veelgenoemde beperking ligt op het creatieve vlak. Want hoe creatief kan een algoritme dat leunt op technieken als patroonherkenning nu echt zijn? Hoogleraar, trendwatcher en spreker Deborah Nas heeft het antwoord: “Verrassend creatief én bovendien breed inzetbaar!”

De link tussen creativiteit en intelligentie

Over algoritmes bestaat het beeld dat ze pas creatief kunnen zijn als ze minimaal het niveau van menselijke intelligentie hebben bereikt. Een veelvoorkomende misvatting, zo vertelt Deborah. Op dit moment maken we namelijk onderscheid tussen drie verschillende soorten AI:

  • Narrow AI. Dit zijn de algoritmes die één kunstje heel goed beheersen. Denk aan het aanbevelingsalgoritme van Netflix of de Voice Assistant van Google
  • General AI. Dit zijn de algoritmes die vergelijkbaar zijn met menselijke intelligentie. Ze kunnen meerdere dingen heel goed en kunnen hier vervolgens ook nog crosslinks tussen aanbrengen
  • Super AI. Dit zijn de algoritmes die de intelligentie van de mensheid overstijgen. In de meest gevreesde scenario’s kan dit ertoe leiden dat we de controle over AI verliezen

Voor wie nog twijfelt:

Op dit moment zitten we op het niveau van de Narrow AI. Maar betekent dit dan dat de huidige AI helemaal niet creatief kan zijn?

Zeker niet, zo zegt Deborah stellig. “De denkfout is dat mensen creativiteit koppelen aan General AI en Super AI. Hierdoor denken ze dat creatieve algoritmes nog heel ver weg zijn. Terwijl de waarheid er heel anders uitziet: ook Narrow AI kan – op dat ene gebied waar het heel erg goed in is –ongelooflijk creatief zijn!”

Goed, creatieve AI is op dit moment dus al haalbaar. Maar hoe ziet dit er in de praktijk uit? Deborah voorziet 3 rollen waarin de huidige AI-vormen mensen in creatieve beroepen kunnen ondersteunen:

De Handige Assistent

1). De eerste rol is wat ze noemt de Handige Assistent. Een voorbeeld hiervan zijn algoritmes die beelden van ontwerpcollecties tijdens de Amsterdam Fashion Week analyseren. De AI ontdekt terugkerende patronen in collecties en maakt op basis hiervan nieuwe (en heel ruwe) ontwerpen, die op de catwalk niet zouden misstaan.

Deborah: “Dit soort technologieën kunnen modeontwerpers bijvoorbeeld gebruiken als startpunt voor hun creatieve proces. De AI verzorgt de complete research en trendanalyse, wat de designer natuurlijk veel tijd bespaart. Ook is de kans op een succesvol ontwerp groter, want het design sluit naadloos aan op de trends van dat moment.”

De Creatieve Machine

2). In een tweede rol ziet Deborah een zogenaamde Creatieve Machine. AI neemt hierbij veel menselijk productiewerk uit handen. Een goed voorbeeld zijn de websites die nu al bestaan, waar je logo’s kunt kopen die algoritmes op basis van jouw persoonlijke voorkeuren ontwerpen.

Je kunt uit tientallen varianten kiezen en je favoriete logo vervolgens zelf nog op diverse manieren aanpassen. Zo ontstaat er een uniek logo – bijvoorbeeld voor je bedrijf – dat vele malen goedkoper is dan als je hiervoor een ontwerper inschakelt.

Deborah: “Een ander voorbeeld van dit type AI zijn algoritmes die zich jouw muziekstijl aanleren en hierna in dezelfde stijl nieuwe muziekstukken componeren. Een Creative Machine kan voor jou iets creëren in je eigen stijl – of je nu ontwerpt, componeert of een ander creatief beroep hebt.”

De SterOntwerper

3). Een derde rol is weggelegd voor dat wat de hoogleraar de SterOntwerper noemt. Het algoritme vertolkt hier de hoofdrol en gebruikt de mens ter inspiratie. Deze ontwikkeling is nu al zichtbaar in de kunstwereld, waar de eerste AI-kunst opkomt waarbij het algoritme de ster is en de mens zijn sidekick is. Het enige wat hij of zij nog doet, is cureren welke kunstwerken in de tentoonstelling komen.

Deborah: “In tegenstelling tot de Handige Assistent produceert deze AI-vorm geen ruwe schets, maar een kant-en-klaar eindproduct. Ook maakt het algoritme geen kunst die naadloos aansluit op bestaande collecties en trends, maar produceert het iets compleet nieuws op basis van een analyse van meer dan 100.000 stukken kunst in de afgelopen 500 jaar. De regels en patronen die het hierin vindt, breekt het vervolgens. Het eindresultaat mag weliswaar niet te ver afwijken van andere kunstwerken – als iets te raar is vinden mensen het niet mooi meer – maar de creatie is iets wezenlijk nieuws binnen de aan het algoritme opgegeven grenzen.”

Bijzonder aan AI in de rol van de SterOntwerper zijn de verschoven verhoudingen: het algoritme is de artiest en de mens zijn sidekick. Niet ondenkbaar is volgens de trendwatcher een toekomst waarin bekende ‘celebrity algoritmes’ het nieuws domineren. Kunst staat dan op naam van het toegepaste algoritme – de artiest – al dan niet geïnspireerd door een menselijke kunstenaar. “De AI is dan de grote ster in het partnerschap tussen algoritmes en mens. Een dergelijke ontwikkeling is ook in de muziekwereld heel goed mogelijk.”

Maatwerk lezingen over AI en creativiteit

Toch zijn het niet alleen creatieve beroepsgroepen die garen spinnen bij creatieve AI-vormen. Want elk bedrijf dat dingen ontwerpt – of het nu verpakkingen, muziekstukken of hekwerken zijn – kan slim gebruik maken van deze creatieve algoritmes.

Helaas is daar op dit moment nog weinig sprake van. Ten grondslag hieraan ligt volgens Deborah vooral de eerder genoemde misvatting: het beeld bestaat dat de technologie er nog niet klaar voor is, terwijl die het tegendeel al lang en breed heeft bewezen.

Met lezingen over het onderwerp probeert de veelgevraagde keynote spreker bedrijven wakker te schudden met betrekking tot de grote mogelijkheden van creatieve AI. In haar op maat afgestemde verhaal verwerkt ze tal van praktische voorbeelden die zijn afgestemd op de doelgroep waarvoor ze die dag op het podium staat. Hierdoor is haar lezing volgens opdrachtgevers niet alleen erg inspirerend, maar leren zij ook hoe ze de besproken materie in de praktijk in hun eigen organisatie kunnen toepassen.

Blijf nieuwsgierig naar nieuwe trends

Zelf ziet Deborah haar wake-upcall als broodnodig: “Op het gebied van AI en verwante technologieën komt er op dit moment van alles aan. Je kunt deze ontwikkelingen ontkennen, maar beter kun je er iets mee doen. Want één ding is zeker: als je dat niet doet, word je links en rechts ingehaald door een jongere generatie concurrenten die dit soort tools wél omarmt. Dan ben je als bedrijf outdated en is het moeilijk om nog op te krabbelen. Daarom zeg ik tegen al mijn opdrachtgevers: blijf altijd nieuwsgierig naar nieuwe trends!”